Velkomin á síðu miðstöðvar skólaþróunar HA
Við hug- og félagsvísindasvið Háskólans á Akureyrier starfrækt miðstöð skólaþróunar. Markmið hennar er að stuðla að umbótum í skólastarfi og vera farvegur þekkingar og þróunar út í hið daglega skólastarf. Meginviðfangsefni hennar lúta að ráðgjöf og fræðslu til starfandi kennara og skólastjóra við hvers kyns nýjungar á sviði skóla- og kennslumála. Hún stendur fyrir rannsóknum, stefnumótunarvinnu og mati á skólastarfi, heldur ráðstefnur, námskeið og fræðslufundi. Innan miðstöðvarinnar hefur orðið mikil uppbygging margvíslegrar þekkingar t.d. um samskipti heimilis og skóla, lestur, ritun og lestrarkennslu, stærðfræðikennslu yngri barna, einstaklingsmiðaða kennsluhætti,fjölbreytta starfshætti í skólum, fagmennsku, starfendarannsóknir og sjálfsmat.
Miðstöð skólaþróunar er til húsa á Sólborg v/Norðurslóð 2, 600 Akureyri.
Sími forstöðumanns er 460 8579.
Menntasýn og gildi
Í stefnu UNESCO (1996 og 2009), birtist framtíðarsýn menntunar á 21. öldinni. Þar er fjallað um breytingar í heiminum og þá miklu þekkingu og verkkunnáttu sem nú er aðgengileg og mikilvægt er að kunna að nýta sér. Lögð er áhersla á að hefðbundnar leiðir til menntunar dugi ekki lengur til að komast af í breyttum þjóðfélögum og þess í stað þurfi að undirbúa einstaklinga fyrir að stunda nám allt lífið. Lögð er áhersla á að menntun sé í eðli sínu bæði persónuleg og samfélagsleg þróun. Sett eru fram fimm markmið fyrir menntun á 21. öldinni. Þau eru að nám felist í því: að læra að öðlast þekkingu (e. learning to know), að læra að öðlast færni (e. learning to do), að læra að vera (e. learning to be), að læra að lifa í samfélagi við aðra (e. learning to live together) og að læra að umbreyta sjálfum sér og samfélaginu (e. learning to transform oneself and society). Síðasta markmiðið felur í sér sjálfbærni. Þessi markmið ríma í stórum dráttum við aðalnámskrá leik-, grunn- og framhaldsskóla (2011) en þar eru lagðir til fimm grunnþættir menntunar; læsi, sjálfbærni, lýðræði og mannréttindi, jafnrétti og sköpun. Grunnþættirnir hafa sín sérkenni en eru engu að síður samfléttaðir. Gegnumgangandi í þeim er sú hugsun að grunnþættirnir efli sjálfsskilning og námsvitund nemenda en ætla má að það sé undirstaða náms. Fram kemur í námskránni að menntun eigi meðal annars að efla gagnrýna, sjálfstæða hugsun og hæfileika til þess að bregðast við nýjum aðstæðum. Ennfremur að hún eigi að hjálpa nemendum að tjá skoðanir sínar, takast á við breytingar og taka virkan þátt í lýðræðissamfélagi, innan og utan skóla. Með þetta að leiðarljósi leggur miðstöð skólaþróunar áherslu á að starfa með starfsfólki skóla á vettvangi við að þróa hugar- og starfshætti til að efla skólastarf. Lögð er áhersla á fagleg vinnubrögð og hugarfar sem stuðlar að námsvitund, námshvata og hlutdeild allra í skólasamfélaginu.
Hver skóli er ábyrgur fyrir innra starfi sínu og þarf að þróast á eigin forsendum. Skólaþróun felur í sér nám allra sem hlut eiga að máli og það nám fer fram á vettvangi skólans. Hún beinist að því að bæta það starf sem fyrir er í skólum eða þróa enn frekar það starf sem þegar hefur verið skilgreint gott og farsælt. Umbótastarf er líklegast til að skila árangri þar sem samvirkni fagfólks einkennist af kenningum um námssamfélög. Starfsemi miðstöðvar skólaþróunar beinist að því að styrkja kennara, stjórnendur og annað fagfólk í formi ráðgjafar, verkefnisstjórnar, fræðslu eða annars sem talið er henta í hverju tilfelli við umbóta- og þróunarstarf í skólum.
Miðstöð skólaþróunar hefur þá stefnu að fella skólaþróunarverkefni og umbótastarf að þörfum þeirra aðila sem aðstoðar óska. Því er leitast við að þjónusta sviðsins sé skólamiðuð þar sem gengið er út frá því sjónarmiði að starfsmenn hverrar stofnunar séu þeir aðilar sem best eru fallnir til að koma á umbótum. Miðstöð skólaþróunar starfar í nánum tengslum við kennaradeild hug- og félagsvísindasviðs HA. Á hverjum vetri stendur miðstöð skólaþróunar fyrir fjölda fræðslufunda sem eru öllum opnir og miða að því að miðla nýrri þekkingu menntunarfræðum til kennara og fagfólks skóla. Þá býður miðstöðin kennurum upp á námskeið af ýmsu tagi.
Rannsóknir miðstöðvar skólaþróunar á sviði skólamála geta alfarið verið unnar að frumkvæði og á ábyrgð hennar en þær má einnig vinna í samvinnu við starfsfólk skóla og annarra stofnana. Rannsóknir geta verið eigindlegar, megindlegar eða unnar í anda starfendarannsókna. Í starfendarannsóknum samþættast sjónarmið rannsóknarfræða og skólaumbóta í sama viðfangsefni. Miðstöð skólaþróunar vill gjarnan stuðla að slíkum rannsóknum í samvinnu við skóla og aðra fagmenn sem tengjast skólastarfi.
Frá árinu 2002 hefur ráðstefnuhald verið fastur liður í starfsemi miðstöðvarinnar. Viðfangsefnin snúa að mikilvægum þáttum í menntun og uppeldi og er leitast við að fá færustu sérfræðinga til samstarfs á hverjum tíma til að miðla þekkingu sinni og undirbúa jarðveg til frekari þróunar.
Dæmi um verkefni miðstöðvarinnar á síðustu misserum:
- læsiskennsla, þ.e.
- Byrjendalæsi,
- Leikskólalæsi,
- Orð af orði,
- Gagnvirkur lestur,
- Fágæti og furðuverk,
- Ritun,
- Orðarún lesskilningspróf.
- foreldrasamstarf.
- forvarnir og viðbrögð við einelti.
- starfsþróunarvinna sem tekur mið af stefnu skóla,
- fagmennska kennara/teymisvinna,
- starfs- og kennsluhættir,
- forystuhæfni,
- félagastuðningur/ígrundun/samræða,
- námsmat, sóknarkvarðar,
- bekkjarstjórnun.
- byrjendastærðfræði.
- starfendarannsóknir.
- viðhorfakannanir og úttektir.
- ráðgjöf og utanumhald um innra mat (sjálfsmat) í skólum.
- stefnumótun, starfhættir/samvinna.
- námskeið og fræðslufundir fyrir skólastjórnendur og kennara.
- ráðstefnur.
Hugmyndir að nýjum verkefnum eru kynntar í skólum og á fundum með skólastjórnendum. Eins geta skólar og kennarar haft samband við okkur og óskað eftir stuðningi og ráðfært sig við okkur.
